Rijkswaterstaat pompt 160 miljoen euro in het Twentekanaal (en dit is waarom)

DELDEN - Rijkswaterstaat pompt nog eens 160 miljoen euro in het Twentekanaal. Met dat geld worden het deel tussen Delden en Enschede en de zijtak naar Almelo verdiept. Dat maakt de vaarweg geschikt voor grotere schepen.

De baggerwerkzaamheden moeten volgend voorjaar beginnen. Volgens Rijkswaterstaat komt de verdieping van het kanaal ten goede aan de Twentse economie. De werkzaamheden vormen de tweede en tevens laatste fase van de verruiming van het Twentekanaal. In 2010 werd het deel tussen de IJssel en Delden al uitgebaggerd. Daarna is er ook groot onderhoud gepleegd aan de gemalen bij Eefde en de sluizen bij Hengelo en Delden. Een van de grootste projecten was de aanleg van een tweede, diepere sluiskolk bij de sluis in Eefde, waardoor grotere schepen toegang hebben gekregen tot het Twentekanaal.

Om die grotere schepen tot aan de havens van Almelo, Hengelo en Enschede te kunnen laten varen, moet nu ook de zijtak Almelo en het stuk tussen Delden en Enschede dieper worden gemaakt. „Op dit moment is de vaarweg vanaf Delden zo’n 2,20 meter diep”, zegt omgevingsmanager Norbert van der Hoek van Rijkswaterstaat. Na uitvoering van de klus zal het kanaal er volgens hem zo’n 2,80 meter diep zijn.

900 vrachtwagens per dag minder op de weg

De verdieping van 60 centimeter betekent voor betekent voor de toegestane capaciteit van de schepen een enorm verschil, geeft Van der Hoek aan. Hierdoor kan volgens hem op een doorsneecontainerschip een extra laag van 54 containers worden vervoerd. „Dat betekent in de praktijk dat er straks zo’n negenhonderd vrachtwagens minder op het regionale wegennet rijden”, zegt hij. Ook voor de Twentse economie is de verdieping van het Twentekanaal volgens hem een uitkomst. „Het maakt de havens van Almelo, Hengelo en Enschede nog belangrijker als aanvoerpunt vanuit de haven van Rotterdam en voor het verdere vervoer richting het voormalige Oostblok.”

Behalve de baggerwerkzaamheden, wordt er ook 35 kilometer aan verouderde damwanden vervangen langs de vaarweg naar Enschede en de zijtak van het kanaal naar Almelo. Ter hoogte van het XL Businesspark in Almelo wordt bovendien een nieuwe zwaaikom aangelegd. Dat is een verbreding van het kanaal die grote schepen in staat stelt om te keren. De huidige zwaaikommen bij Bornerbroek en Deldenerbroek worden ‘afgesloten’ en natuurvriendelijk ingericht. Ten slotte wordt de gemeentekade bij Delden veiliger gemaakt voor het laden en lossen van grote schepen, krijgt de sluis bij Hengelo meerdere wachtplaatsen en worden er veilige ‘oversteekplaatsen’ voor bijvoorbeeld reeën aangelegd.

Lering getrokken uit kanaaldrama Almelo-De Haandrik

Met name het baggeren en het slaan van nieuwe damwanden is een grote operatie, maar ook een heikel punt in Twente. Bij soortgelijke werkzaamheden in opdracht van de provincie Overijssel aan het Kanaal Almelo-De Haandrik raakten de afgelopen jaren vele woningen beschadigd. „We hebben die casus nauwlettend gevolgd en er lering uitgetrokken”, aldus Van der Hoek. Bij het baggeren wordt de kanaalbodem afgeschraapt, waardoor de weerstand kan verminderen, de bodem meer water doorlaat en het grondwaterpeil in de directe omgeving door de hoge druk kan stijgen (kwel). „Om dat te voorkomen, spuiten we direct na het baggeren een kleine laag van een zand-bentonietmengsel op de bodem.” Dat vermindert de doorlaatbaarheid van de bodem waardoor kwel wordt tegengegaan.

De grondwaterstanden worden gedurende de werkzaamheden nauwlettend in de gaten gehouden aan de hand van meer dan 250 peilbuizen, zegt Van der Hoek. Bij het plaatsen van de damwanden wordt rekening gehouden met het effect van trillingen. Ook wordt het werk over een langere tijd uitgesmeerd. „Eerst beginnen we met het vervangen van de damwanden. Dan nemen we een maand de tijd om te kijken wat dit met de grondwaterstand doet. Pas dan gaan we de baggerwerkzaamheden uitvoeren.” Van der Hoek verwacht niet dat het tot problemen leidt. „Bovendien is dit een andere situatie. Bij het Kanaal Almelo-De Haandrik is er sprake van veel bebouwing dicht op het kanaal. Dat is bij het Twentekanaal niet of nauwelijks het geval.”

Binnen twee jaar is het werk afgerond

Met alle werkzaamheden is een bedrag van ruim 160 miljoen euro gemoeid. Dit komt bijna volledig voor rekening van Rijkswaterstaat, op een EU-subsidie van ruim 6 miljoen euro na. Het project bevindt zich in de laatste fase van de gunning. De werkzaamheden beginnen in het (late) voorjaar van 2021 en moeten voor 22 december 2022 zijn afgerond.

Bron:

  • ± 3 minuten